فونتانا ماسون

توضیحات

رنگ آمیزی فونتانا ماسون
رنگ آمیزی فونتانا ماسون از جمله روش‌ های هیستوپاتولوژی بوده که برای شناسایی قارچ‌ های پوستی مورد استفاده قرار می‌ گیرد. در رنگ آمیزی فونتانا ماسون، عناصر به رنگ سیاه یا قهوه‌ ای تیره در آمده و رنگ دانه‌ ها و ملانین‌ های پوستی را رنگ آمیزی می‌ کنند.

کاربردهای رنگ آمیزی فونتانا
در روش رنگ آمیزی فونتانا ماسون، از گرانول‌ های آرژانتافین و ملانین، برای تشخیص سلول‌ های پوستی استفاده می‌ شود. ملانین همان رنگدانه‌ های سیاه و قهوه‌ ای رنگی است که در مو، پوست، شبکیه چشم و عنبیه وجود دارد. گرانول‌ های آرژانتافین، در تومورهای کارسینوئید دیده شده و با استفاده از این روش، گرانول‌ های ملانین و آرژانتافین به رنگ سیاه و هسته به رنگ قرمز در می‌ آیند.

تشخیص ملانین در بافت
اصلی‌ ترین کاربرد رنگ‌ آمیزی فونتانا ماسون، تشخیص وجود ملانین در بافت برای تشخیص ملانوم یا همان سرطان پوست است. در واقع استفاده از تجهیزات ضروری برای رنگ‌ آمیزی ملانین مانند نیترات نقره، است که ملانین را شناسایی کرده و آن را به رنگ سیاه یا قهوه‌ای در می‌ آورد.

شناسایی اسپیروکت ها
اسپیروکت‌ ها از جمله باکتری‌ های گرم منفی با ساختار سلولی غشای خارجی، فضای پری پلاسمیک دارای تاژک، لایه پپتیدوگلیکان و غشای سیتوپلاسمی هستند. این نوع از باکتری ظاهری باریک داشته و کمتر از یک میکرون قطر دارند. اسپیروکت‌ ها دارای رنگ دانه‌ های زیادی بوده که به کمک رنگ آمیزی فونتانا ماسون قابل شناسایی هستند. چرا که رنگدانه‌ های آن با نقره واکنش نشان داده و قابل رویت می‌ شوند.

کاربرد در مطالعات قارچی و تشخیص کریپتوکوکوزیس
کریپتوکوکوزیس، ازجمله قارچ‌ هایی است که دارای مخمر جوانه دار بوده و کپسولی آشکار دارد. کپسول این قارچ، پلی ساکاریدی بوده و با روش رنگ آمیزی فونتانا ماسون، ملانین موجود در سلول رنگ شده و قارچ ظاهری سیاه رنگ به خود می‌ گیرد. دربرخی موارد قارچ‌ هایی مشاهده می‌ شوند که دیواره کپسول نازک شده یا جوانه کریپتوکوکوس باریک شده باشد.

سلول‌ های این قارچ کوچک بوده و دارای فرم‌ های مخمری با اندازه‌های متفاوتی هستند. به همین خاطر ممکن است با سایر مخمرها از نظر اندازه، هم پوشانی داشته باشد. از طرفی گونه‌ های کریپتوکوکوس، سودوهایفی نیز ندارند که در بعضی موارد، سودوهایفی در آن‌ ها مشاهده خواهد شد. پس نمی‌توان از روش هیستوپلاسما برای تشخیص استفاده کرد. بنابراین با کمک روش رنگ آمیزی فونتانا ماسون به خوبی می‌ توان قارچ‌ های سیاه شده را تشخیص داد.

مراحل و روش رنگ‌آمیزی فونتانا ماسون
برای اینکه بتوانید رنگ آمیزی فونتانا ماسون را برای بافت انجام دهید، بایستی برشی به اندازه 4 میکرون از بافت مورد نظر تهیه کنید. بعد از آن آون را روی 70 درجه سانتیگراد به مدت 20 دقیقه تنظیم کنید. گزیلل 3 ظرف را برای 5 الی 15 دقیقه قرار داده و الکل 96، 90 و 70% را برای 30 ثانیه بگذارید.

سپس نوبت به شستن لام‌ ها با آب مقطر می‌ رسد بعد از آن، لام‌ ها را به مدت 5 تا 10 دقیقه در محلول نیترات نقره آمونیاکی با حرارت 56 درجه سانتیگراد بگذارید. بعد از اینکه لام‌ ها را از محلول خارج کردید، بایستی مجدد لام را با آب مقطر شستشو دهید. در مرحله بعدی هیپوسولفیت سدیم ۳% را برای 5 دقیقه بگذارید و سپس در آب جاری آن را بشویید. در مرحله آخر، لام‌ ها را از الکل 70، 90 و 96 درجه و هر کدام را به مدت 30 ثانیه عبور دهید.

مواد مورد نیاز برای رنگ آمیزی فونتانا ماسون
در صورتی که تمایل دارید با استفاده از روش رنگ آمیزی فونتانا قصد دارید قارچ‌ های پوستی را تشخیص دهید، به موارد زیر نیاز خواهید داشت.

نیترات نقره
آمونیاک
هیپوسولفیت دوسود 3%
قرمز خنثی

برش بافت به اندازه 4 میکرون تهیه شود.
لام‌ ها درون آون با دمای 70 درجه سانتیگراد به مدت 20 دقیقه قرار گیرند.
لام‌ ها در گزیلل، سه ظرف مجزا، هر کدام به مدت 5 الی 15 دقیقه گذاشته شوند.
الکل 96، 90 و 70 درصد به ترتیب هرکدام به مدت 30 ثانیه استفاده شوند.
لام‌ ها با آب مقطر شسته شوند.
لام‌ ها به مدت 5 تا 10 دقیقه در محلول نیترات نقره آمونیاکی با حرارت 56 درجه سانتیگراد قرار داده شوند.
مجدداً لام‌ ها با آب مقطر شسته شوند.
هیپوسولفیت سدیم 3% به مدت 5 دقیقه استفاده شود و سپس در آب جاری شسته شوند.
لام‌ ها در محلول قرمز خنثی 1 تا 2 دقیقه قرار گیرند.
الکل 70، الکل 90 و الکل 96 درصد هرکدام به مدت 30 ثانیه استفاده شود.

بهبود کیفیت رنگ آمیزی و جلوگیری از اشتباهات رایج
برای بهبود کیفیت رنگ آمیزی فونتانا ماسون و جلوگیری از اشتباهاتی که حین آزمایش و رنگ آمیزی ممکن است پیش بیاید، لازم است از تداخل رنگ دانه‌ ها با هم جلوگیری کنید. زیرا برخی از رنگ دانه‌ ها مانند لیپوفوشین، در تماس با محلول نیترات نقره، جواب آزمایش را تغییر خواهد داد. نکته مهم دیگر، حیات سلول است؛ در واقع برای رنگ آمیزی فونتانا ماسون، بایستی تغییرات بعد از مرگ را نیز درنظر بگیرید تا نتیجه آزمایش را تحت تاثیر قرار ندهد.

بررسی تفاوت های و شباهت های رنگ آمیزی فونتانا ماسون
پروتکل رنگ آمیزی فونتانا ماسون از جمله تکنیک های مدرن در رنگ آمیزی بافت بوده که به نمایش بهتر ساختار سلول و بافت در زیر میکروسکوک کمک می کند. در این روش هم مانند سایر متدها از مواد شیمیایی برای رنگ آمیزی اجزای سلول استفاده شده و در مراحل آماده سازی نمونه مانند برش بافت، فیکساسیون و آبگیری، مشترک است.

اما اصلی‌ترین تفاوت رنگ آمیزی فونتانا با دیگر روش‌ ها، استفاده از نیترات نقره بوده که با ملانین واکنش می دهد. به بیانی دیگر کاربرد رنگ آمیزی فونتانا ماسون برای شناسایی ملانین بوده که آن را به رنگ تیره در می‌ آورد. در حالی که در سایر روش‌ ها، دیگر اجزای سلول مانند رشته‌ های کلاژن، هسته و… رنگ آمیزی شده و زیر میکروسکوپ مشاهده می‌ شوند.

سخن پایانی
در این مقاله درباره یکی از جدیدترین روش‌ های رنگ آمیزی بافت به نام رنگ آمیزی فونتانا ماسون پرداختیم. پزشکان و کارشناسان علوم آزمایشگاهی از این روش برای تشخیص ملانین موجود در بافت استفاده کرده تا بتوانند ملانوما را به درستی تشخیص دهند. البته دیگر مواردی که با این روش قابل تشخیص هستند بررسی ملانوم چشم و سایر ضایعات ملانوسیتی و تشخیص ملانوم‌ های مغزی بوده که همگی به واسطه واکنش ملانین با نیترات نقره حاصل می‌شوند.